شركت گاز استان آذربايجان شرقي : احاديث
یکشنبه، 8 تیر 1393 - 11:44 کد خبر:1016

                                                                                                                                                                                         

 

حديث (1) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :

 

اَحَبُّ الاعمالِ اِلَي اللهِ الصَّلاةُ لِوَقتِها ثُمَّ بِرُّ الوالِدَين ثُمَّ الجِهادُ في سَبيلِ اللهِ؛
بهترين كارها در نزد خدا نماز به وقت است ، آنگاه نيكي به پدر و مادر ، آنگاه جنگ در راه خدا.

                                                                                                     كنز العمال، ج7، ص285، ح 18897
 

حديث (2) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :


اَلصَّلاةُ مِفتاحُ كُلِّ خَيرٍ؛

نماز كليد همه خوبي هاست.

                                                                                                         الفردوس، ج 2، ص 404، ح 3796

حديث (3) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :


اَوَّلُ الوَقتِ رِضوانُ اللّه وَوَسَطُ الوَقتِ رَحمَةُ اللّه وَآخِرُ الوَقتِ عَفوُ اللّه ؛

نماز در اول وقت خشنودى خداوند، ميان وقت رحمت خداوند و پايان وقت عفو خداوند است.

                                                                                                  سنن الدار قطنى، ج 1، ص 201، ح 974

حديث (4) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :


اَيُّهَا النّاسُ اِنَّ المُصَلّى اِذا صَلّى فَاِنَّهُ يُناجى رَبَّهُ تَبارَك وَتَعالى فَليَعلَم بِما يُناجيهِ؛

اى مردم همانا نمازگزار هنگام نماز با پروردگار بزرگ و بلند مرتبه اش مناجات مى كند، پس بايد بداند چه مى گويد.

                                                                                                   مسند ابن حنبل، ج 2، ص 129

حديث (5) امام على عليه السلام :


لَو يَعلَمُ المُصَلّى ما يَغشاهُ مِنَ الرَّحمَةِ لَما رَفَعَ رَأسَهُ مِنَ السُّجودِ؛

اگر نمازگزار بداند تا چه حد مشمول رحمت الهى است هرگز سر خود را از سجده بر نخواهد داشت.

                                                                                                    غررالحكم، ج 5، ص 116، ح 7592

 

                                         -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

نماز كليد بهشت است.

 


 

نماز داراي ابعاد گوناگون و ژرفايي بس عميق است كه با دو سه گام پيمودن ، محيط واطراف آن طي نمي شود و تمام گوهرهاي آن صيد نمي شود بلكه همه  عارفان وعاميان بطور مكرر بايد درباره نماز فكر كنند و هر كس به اندازه ي وسع و تلاش خود به بخشي از معارف نماز و اسرار آن دست يابد.نماز يك نياز اساسي انسان است و داراي آثار فردي و اجتماعي و هم چنين بركات  بسياري مي باشد و ترك آن داراي اثرات زيانبار بسياري مي باشد .نماز حقيقي موجب نجات كلي و همه جانبه است . انسان را آفتها ،آسيبها و فرجامهاي ناگوار رها مي سازد و باب رحمت يزدان را به رويش مي گشايد.

 

                                             -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

آموزش كامل نماز

 

شروع نماز

تكبيرة الاحرام

"نماز" با گفتن "الله اكبر" آغاز مي شود، گفتن "الله اكبر" در آغاز نماز به معناي جدايي از غير خدا و پيوستن به اوست.

اعلام بزرگي پروردگار و دوري جستن از تمام قدرتهاي دروغين است.

با اين تكبير به حريم نماز وارد مي شويم و برخي كارها بر ما حرام مي شود.

هنگامي كه نماز را شروع مي كنيم بايد متوجه باشيم كه چه نمازي را مي خوانيم؛ مثلا نماز ظهر است يا عصر و آن را تنها براي اطاعت فرمان خداوند بجا آوريم كه اين همان "نيت" است و از اجزاي اصلي نماز به شمار مي آيد.

 از آغاز تا پايان نماز بايد از اين كارها كه نماز را باطل مي كند بپرهيزيم:

1- خوردن و آشاميدن.

2- روي از قبله برگرداندن.

3- سخن گفتن.

4- خنديدن.

5- گريستن.

6- بهم زدن صورت نماز. مثل راه رفتن.

7- كم يا زياد كردن اجزاي اصلي نماز؛ مانند ركوع.

هنگام گفتن "الله اكبر" مستحب است، دستها را تا مقابل گوشها بالا ببريم.

 

قرائت

پس از گفتن "الله اكبر" سوره حمد را مي خوانيم:

بسم الله الرحمن الرحيم

 

(الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ  الرَّحْمـنِ الرَّحِيمِ  مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ اهدِنَــــا الصِّرَاطَالمُستَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ)

 

                                                                        قرائت

 

پس از سوره حمد، يك سوره ديگر از قرآن را مي خوانيم به عنوان نمونه، مي توان سوره توحيد را خواند:

 

سوره توحيد

بسم الله الرحمن الرحيم

(قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ )

 

 

پسرها و مردان بايد نماز صبح و مغرب و عشا، حمد و سوره را (در ركعت اول و دوم) بلند بخوانند ولي دخترها وبانوان، اگر نا محرم صداي آنان را نشنوند مي توانند بلند بخوانند و در نماز ظهر عصر همه بايد حمد وسوره را آهسته بخوانند.

انسان بايد نماز را ياد بگيرد كه غلط نخواند و كسي كه اصلا نمي تواند صحيح آن را ياد بگيرد، بايد هر طور كه مي تواند بخواند و بهتر آن است كه نماز را به جماعت بجا آورد.

 

ركوع

پس از تمام شدن حمد وسوره سر به ركوع خم مي كنيم و دستها را به زانوها مي گذاريم و مي گوييم:

"سبحان ربي العظيم وبحمده"

و يا مي گوييم: "سبحان الله، سبحان الله، سبحان الله"

 

سجده

سپس سر از ركوع برداشته (مي ايستيم) و آنگاه به سجده مي رويم و هفت عضو بدن؛ يعني پيشاني، كف دو دست، سر زانوها و نوك انگشتان بزرگ پا را بر زمين گذاشته و مي گوييم:

"سبحان ربي الاعلي وبحمده"

يا "سبحان الله" را سه مرتبه تكرار مي كنيم.

در سجده نماز، بايد پيشاني را روي خاك يا سنگ يا چيزهاي ديگري از زمين بگذاريم.

سجده بر چيزهايي كه از زمين مي رويد و براي خوراك و پوشاك انسان مصرف نمي شود نيز صحيح است.

مهر نماز كه بيشتر در بين ما معمول است، در حقيقت قطعه خاك پاكيزه اي است كه نمازگزار همراه خود دارد تا براي سجده، پيشاني را روي آن بگذارد.

 

سجده دوم

پس از سجده اول ، مي نشينيم و بار ديگر به سجده رفته و سجده دوم را مانند سجده اول بجا مي آوريم.

با تمام شدن سجده دوم، يك ركعت نماز به پايان مي رسد؛ يعني تا بدينجا، ركعت اول نماز را خوانده ايم، بنابراين بطور خلاصه، ركعت اول نماز عبارت است از:

1- تكبيره الاحرام (گفتن "الله اكبر" در آغاز نماز).

2- قرائت (خواندن حمد و سوره).

3- ركوع و ذكر آن.

4- دو سجده و ذكر آنها.

 

ركعت دوم

پس از تمام شدن ركعت اول نماز، بدون آن كه صورت نماز به هم بخورد و يا فاصله اي ايجاد شود، از جا برخاسته، بار ديگر مي ايستيم و حمد و سوره را به همان ترتيبي كه در ركعت اول نماز گفته شد، مي خوانيم.

 

قنوت

در ركعت دوم نمازهاي روزانه، بعد از تمام شدن حمد و سوره و قبل از ركوع، مستحب است، دستها را روبروي صورت گرفته ودعايي بخوانيم؛ اين عمل را "قنوت" گويند.

در قنوت مي توان اين دعا را خواند:

"ربنا آتنا في الدنيا حسنة وفي الاخرة حسن وقنا عذاب النار"

پيامبر خدا (ص) فرمود: "كسي كه قنوت نمازش طولاني تر باشد، حسابرسي او در روز قيامت راحت تر است".

پس از قنوت، ركوع وسجده ها را مانند ركعت اول بجا مي آوريم.

 

تشهد

در ركعت دوم هر نماز، پس از تمام شدن سجده دوم بايد در حالي كه رو به قبله نشسته ايم "تشهد" بخوانيم؛

يعني بگوييم:

"اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شريك له و اشهد ان محمدا عبده ورسوله اللهم صل علي محمد وال محمد"

 

 

 

سلام

تا اينجا ركعت دوم نماز هم تمام مي شود و اگر نماز دو ركعتي باشد؛ مانند نماز صبح، بعد از تشهد، با گفتن سلام، نماز را تمام مي كنيم؛ يعني مي گوييم:

السلام عليك ايها النبي ورحمة الله وبركاته

السلام علينا وعلي عباد الله الصالحين

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

 

اكنون نماز صبح را فرا گرفتيم و چنانچه نمازي كه مي خوانيم سه ركعتي يا چهار ركعتي باشد، بايد در ركعت دوم، بعد از خواندن تشهد، بدون آن كه سلام نماز را بگوييم، بايستيم و ركعت سوم نماز را بخوانيم.

 

ركعت سوم

ركعت سوم نماز هم مانند ركعت دوم است، با اين تفاوت كه در ركعت دوم بايد با حمد و سوره بخوانيم، ولي در ركعت سوم، سوره و قنوت ندارد و فقط "حمد" را مي خوانيم و يا به جاي حمد، سه مرتبه مي گوييم:

"سُبحانَ اللهِ والحَمدُ للهِ وَلا اِلهَ الاّ اللهُ واللهُ اكبرُ"

 

پس اگز نماز مغرب مي خوانيم، بايد بعد از سجده دوم (در ركعت سوم) تشهد بخوانيم وبا سلام، نماز را پايان دهيم.

 

ركعت چهارم

اگر نمازي كه مي خوانيم چهار ركعتي باشد؛ يعني: نماز ظهر يا عصر يا عشا؛ پس از سجده ها (در ركعت سوم) بدون آن كه تشهد يا سلام را بخوانيم، مي ايستيم و ركعت چهارم را مانند ركعت سوم انجام مي دهيم و در پايان نماز؛ يعني پس از سجده دوم مي نشينيم و تشهد و سلام را مي خوانيم و نماز را تمام مي كنيم.

 

خلاصه نماز

 

اكنون كه چگونگي نمازهاي روزانه بيان شد، ياد آوري اين نكته لازم است كه؛ آنچه در نماز خوانده مي شود و ياد گرفتن آنها لازم است، تنها بيست جمله مي باشد، پس يادگيري نماز را دشوار ندانيم، و اين دستور زندگي ساز اسلام را كوچك نشماريم بلكه با چند ساعت صرف و چند مرتبه تكرار اين جملات، به آساني مي توان نماز را فراگرفت. براي توجه بيشتر، با حذف جمله هاي تكراري، بيست جمله واجب نماز را ياد آور مي شويم:

 

1-   "اللهُ اَكبَر"

2-   بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيمِ

3-   الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

4-   الرَّحْمـنِ الرَّحِيمِ

5-   مَـالِكِ يَوْمِ الدِّينِ

6-   إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

7-   اهدِنَــــا الصِّرَاطَ المُستَقِيمَ

8-   صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ

9-   غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ

10- قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ

11- اللَّهُ الصَّمَدُ

12- لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ

13- وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ

14- سُبحانَ ربٌي العظيمِ وَبحمدهِ

15- سُبحانَ ربٌي الاعلي وَبحمدهِ

16- اشهَدُ اَن لا اِلهَ الا اللهُ وَحدهُ لا شريكَ لَهُ

17- واشهدُ انٌ محمداً عبدُهُ ورَسُولُهُ

18- اللهُمٌ صَلٌ علي محمٌَدٍ والِ مُحمٌد

19- سُبحانَ اللهِ والحَمدُ للهِ وَلا اِلهَ الاّ اللهُ واللهُ اكبرُ

20- السٌلامُ عَليكُم ورحمة اللهِ وبركاتُهُ

 

ترجمه نماز

 

·       "اللهُ اَكبَر": "خداوند از هر كس و هر چند بزرگتر است".

·       بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيمِ: "بنام خداوند بخشنده مهربان".

·       الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ: "ستايش، مخصوص پرودگار جهانيان است".

·        الرَّحْمـنِ الرَّحِيمِ: "خداي بخشنده و مهربان".

·        مَـالِكِ يَوْمِ الدِّينِ: "صاحب روز پاداش (قيامت)".

·        إيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ: "تنها تو را مي پرستيم و تنها از تو كمك مي خواهيم".

·        اهدِنَــــا الصِّرَاطَ المُستَقِيمَ: "ما را به راه راست هدايت فرما".

·        صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ : "راه آنان كه به آنها نعمت دادي".

·       غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ: "نه راه كساني كه بر آنها خشم شده است".

·        وَلاَ الضَّالِّينَ: "و نه راه گمراهان".

·        قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ : "بگو اوست خداي يكتا".

·       اللَّهُ الصَّمَدُ : "خداي بي نياز".

·       لمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ: "خدايي كه نه فرزند كسي است و نه فرزندي دارد".

·        وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ: "وهيچ كسي، همتاي او نيست".

·         سُبحانَ ربٌي العظيمِ وَبحمدهِ: "پروردگار بزرگ من پيراسته و منزه است و او را ستايش مي كنم".

·        سُبحانَ ربٌي الاعلي وَبحمدهِ: "پروردگار من از همه كس بالاتر و منزه است و او را مي ستايم"

·        اشهَدُ اَن لا اِلهَ الا اللهُ وَحدهُ لا شريكَ لَهُ: "گواهي مي دهم كه جز آفريدگار، خدايي نيست و يكتا و بي همتاست و شريك ندارد".

·        واشهدُ انٌ محمداً عبدُهُ ورَسُولُهُ: "وگواهي مي دهم كه محمد (ص) بنده و فرستاده خداوند است".

·        اللهُمٌ صَلٌ علي محمٌَدٍ والِ مُحمٌد: "خداوندا! بر محمد و خاندان او درود فرست".

·        سُبحانَ اللهِ والحَمدُ للهِ وَلا اِلهَ الاّ اللهُ واللهُ اكبرُ: "خداوند از هر عيبي پاك و منزه است و حمد و سپاس مخصوص خداوند است و جز او پروردگاري نيست و خدا بزرگتر و برتر از هر چيز است".

·       السلام عليك ايها النبي ورحمة الله وبركاته: "سلام و رحمت و بركات پروردگار بر تو باد اي پيامبر".

·       السلام علينا وعلي عباد الله الصالحين: "سلام بر ما (نمازگزاران) و بر بندگان نيكوكار خداوند".

·        السٌلامُ عَليكُم ورحمة اللهِ وبركاتُهُ: "سلام و رحمت و بركات خداوند بر شما (مؤمنين) باد".

·       ربنا اتنا في الدنيا حسنة وفي الاخرة حسنة وقنا عذاب النار: "پروردگارا!: هم دنيا و هم در آخرت، به ما نيكي عنايت فرما و ما را از عذاب آتش جهنم نگه دار".

 

احكام نماز

1- اگر نمازگزار پيش از آنكه به مقدار ركوع خم شود و بدنش آرام گيرد عمداً ذكر ركوع را بگويد، نمازش باطل است.

2- اگر پيش از تمام شدن ذكر واجب، عمداً سر از ركوع بردارد نمازش باطل است.

3- واجب است نمازگزار بعد از ركوع بطور كامل بايستد و سپس به سجده برود و چنانچه عمداً بطور كامل نايستد نمازش باطل است.

4- اگر كسي پيش از آنكه پيشاني اش به زمين برسد و آرام گيرد، عمداً ذكر سجده را بگويد، نمازش باطل است و چنانچه از روي فراموشي باشد بايد دو باره در حال آرام بودن، ذكر را بگويد.

5- نمازگزار بايد بعد از تمام شدن ذكر سجده اول بنشيند تا بدن آرام گيرد و دو باره به سجده رود.

6- اگر نمازگزار پيش از تمام شدن ذكر، عمداً سر از سجده بردارد نمازش باطل است.

7- بهتر است در نماز بر خاك قبر امام حسين (ع) سجده كنيم كه يادآور جهاد و شهادت برترين انسانها، در راه مكتب اسلام است و اين عمل، هر روز به ما درس ايثار وفداكاري مي دهد.

8- سجده براي غير خدا حرام است؛ چرا كه سجده حالت بندگي انسان است و عبادت و بندگي تنها در پيشگاه پروردگار و به دستور او صحيح است.

 برخي از مستحبات نماز

1- پس از تمام شدن قرائت و قبل از ركوع، مستحب است "الله اكبر" بگوييم.

2- بعد از برخاستن از ركوع، مستحب است "الله اكبر" بگوييم و بهتر است اين جمله را هم بگوييم: "سمع الله لمن حمده".

3- قبل از سجده ها و بعد از آنها، مستحب است "الله اكبر" بگوييم.

4- بين دو سجده مستحب است بگوييم:

"استغفر الله ربي واتوب اليه"

5- در پايان هر ركعت و هنگام برخاستن براي ركعت بعد، مستحب است بگوييم: "بحول الله وقوته اقوم واقعد". 

تعقيب نماز

تعقيب نماز، ادامه دادن حالت عبادت است بعد از نماز.

مستحب است انسان، بعد از نماز، مقداري مشغول گفتن ذكر و خواندن دعا و قرآن شود ولازم نيست دعاها را به عربي بخواند و از بهترين تعقيبها، براي همه نمازها، تسبيحات معروفي است كه پيامبر اكرم (ص) به دختر گراميش حضرت زهرا (ع) آموخت و به "تسبيحات حضرت زهرا" معروف است، و آن عبارت است از:

 الله اكبر...............................34 مرتبه

الحمد لله..............................33 مرتبه

سبحان الله...........................33 مرتبه

 ونيز مستحب است، سجده شكر بجا آوريم؛ يعني به قصد شكر نعمتهاي پروردگار، به سجده رفته وصد مرتبه يا سه مرتبه و يا يك مرتبه بگوييم: "شكراً لله".

نماز جماعت


يكي از مراسم پرشگوه و با عظمت اسلامي، "نماز جماعت" است.
نماز جماعت تجلي وحدت مسلمانان و تشكل آنان در هر صبح و شام است. در روايات اسلامي براي شركت در نماز جماعت، ثواب بسياري شمرده شده است، تا جايي كه اگر تعداد نمازگزاران، بيش از ده نفر باشد، ثواب آن قابل شمارش نيست. در احكام اسلامي نيز به مسائل بسياري بر مي خوريم كه حكايت از اهميت بسيار زياد نماز جماعت دارد و در اينجا به برخي از آنها اشاره مي كنيم:
1- شركت در نماز جماعت براي همه كس مستحب است، به خصوص براي همسايه مسجد.
2- سزاوار نيست كه انسان بدون عذر نماز جماعت را ترك كند.
3- شركت نكردن در نماز جماعت، از روي بي اعتنايي جايز نيست.
4- مستحب است، انسان، صبر كند كه نماز را به جماعت بخواند.
5- نماز جماعت، از نماز اول وقت، كه به تنهايي خوانده مي شود برتر است، هرچند نماز جماعت اول وقت خوانده نشود.
6- نماز جماعتي كه مختصر خوانده مي شود، از نماز طولاني كه به جماعت نيست، بهتر است.
7- وقتي كه جماعت برپا مي شود، كسي كه نمازش را به تنهايي خوانده مستحب است دو باره به جماعت بخواند.
با توجه به مسائلي كه بيان شد، به اهميت نماز جماعت پي مي بريم. پس بكوشيم تا از اجتماع هر روز مسلمانان جدا نمانيم و از ثواب بسيار زياد آن محروم نشويم.


احكام نماز جماعت


1- در نماز جماعت، يك نفر با تقوا كه نماز را بطور صحيح مي خواند، به عنوان امام جماعت، پيشاپيش جمعيت ايستاده و قبل از ديگران نماز را شروع كرده و ديگران در نماز از او پيروي مي كنند.
2- كمترين افراد براي تشكيل نماز جماعت، دو نفر مي باشد كه يك نفر "امام جماعت" و ديگري "مأموم" است.
3- در ركعت اول و دوم نماز، وقتي كه امام جماعت حمد وسوره را مي خواند. بر ديگران لازم نيست، حمد و سوره را بخوانند بلكه به قرائت امام گوش فرا مي دهند ولي بقيه اعمال نماز را بايد انجام دهند.
4- مأموم نبايد پيش از امام، نماز را شروع كند و كارهاي نماز مانند ركوع وسجده را هم نبايد جلوتر از او انجام دهد.
5- مأموم نبايد جلوتر از امام جماعت باشد، بلكه كمي عقب تر مي ايستد.
6- فاصله بين امام و مأموم وصف ها نبايد زياد باشد.
7- اگر براي نماز جماعت، اذان و اقامه گفته باشند، بر مأموم، خواندن آنها مستحب نيست.
 

نماز جمعه


يكي از نمازهايي كه بايد به جماعت خوانده شود و به تنهايي نمي توان خواند، نماز بسيار با عظمت جمعه است.
نماز جمعه زيباترين گردهمايي هفتگي مسلمانان و عالي ترين عبادت سياسي هر هفته خداپرستان است.
در اين نماز، امام جمعه نمازگزاران را به تقوا و پاكدامني توصيه مي كند و آنها را با مسائل سياسي و اقتصادي جهان اسلام آگاه مي سازد.
حضرت امام خميني (قدس سره) در باره اهميت اين اجتماع باشكوه، چنين نگاشته اند:
"نماز جمعه و دو خطبه آن، از مراسم بزرگ مسلمانان است؛ مانند مراسم حج. وافسوس كه مسلمانان از وظايف مهم سياسي – اسلامي خود در اين مراسم غفلت كرده اند. اسلام با تمام امورش، دين سياست است و اين مطلب براي هر كس كه آگاهي كمي از احكام حكومتي، سياسي، اجتماعي واقتصادي اسلام داشته باشد آشكار است و هركس گمان كند كه دين از سياست جداست فردناداني است كه نه اسلام را شناخته و نه سياست را".


احكام نماز جمعه


1- نماز جمعه دو ركعت است (مانند نماز صبح) و دو قنوت مستحبي دارد؛ يكي در ركعت اول، قبل از ركوع و ديگري در ركعت دوم، پس از ركوع.
2- نماز جمعه، اول ظهر روز جمعه و به جاي نماز ظهر خوانده مي شود.
3- خواندن دو خطبه، توسط امام جمعه، قبل از نماز، واجب است.
4- وقتي كه امام جمعه، خطبه هاي نماز جمعه را مي خواند، بر شركت كنندگان واجب است، به خطبه ها گوش دهند، و سخن گفتن به هنگام ايراد خطبه ها مكروه است، بلكه اگر به سبب سخن گفتن، نتواند به خطبه ها گوش دهد، سكوت لازم است. همچنين هنگام ايراد خطبه ها، خواندن نماز مستحبي يا كتاب و روزنامه و انجام دادن كارهايي كه مانع گوش دادن به خطبه ها است، خلاف است.
5- اگر كسي به خطبه اول يا هر دو خطبه نرسد، بازهم، شركت در نماز جمعه فضيلت دارد و جايگزين نماز ظهر مي شود.

 

نماز مسافر


1- انسان بايد در سفر، نمازهاي چهار ركعتي را دو ركعت (شكسته) بخواند، به شرط آنكه مسافرتش از هشت فرسخ كه حدود 45 كيلومتر است كمتر نباشد.
2- اگر مسافر از جايي كه نمازش تمام است، مثل وطن حد اقل، چهار فرسخ مي رود و چهار فرسخ برمي گردد، نمازش در اين سفر هم شكسته است.
3- اگر انسان به جايي سفر كند و بخواهد در آن جا ده روز يا بيشتر بماند بايد نماز را تمام بخواند و چنانچه كمتر از ده روز مي ماند نمازش در آنجا شكسته است ولي در بين راه هنگام رفتن يابرگشتن از سفر، نماز را بايد شكسته بخواند.
4- در وطن بايد نماز را تمام بخواند، هر چند كمتر از ده روز در آنجا بماند مثلا از مسافرتي برگشته وچند روزي در وطن مي ماند و دو باره به مسافرت مي رود.
5- وطن، شهر يا روستايي است كه انسان براي زندگي هميشگي خود اختيار كرده است، خواه در آنجا به دنيا آمده باشد و وطن پدر و مادرش باشد، يا خودش آنجا را براي زندگي اختيار كرده است.
6- اگر انسان به جايي سفر كند ونداند در آنجا ده روز مي ماند يا نه، اگر با همين حال سي روز در آنجا بماند، پس از سي روز بايد نماز را تمام بخواند.

نماز آيات


وقتي خورشيد يا ماه بگيرد يا زلزله اي رخ دهد، بر خدا پرستان است كه به خداي خود پناه آورده، دو ركعت "نماز آيات" بجا آورند. گزاردن چنين نمازي كنايه از اين است كه اينگونه حوادث نشانه هايي از قدرت الهي و نظم و حساب دقيق عالم طبيعي است.
خواندن اين نماز، انسان را از خُرافات و خيال هاي بيهوده باز مي دارد و متوجه آفريدگار هستي مي نمايد و همچنين سبب فرونشستن ترس و دلهره وآرامش دل ها مي شود.


چگونگي نماز آيات


نماز آيات دو ركعت است و در هر ركعت پنج ركوع دارد و قبل از هر ركوع حمد و سوره خوانده مي شود و يا سوره اي را پنج قسمت كرده و قسمت اول را قبل از ركوع اول، بعد از حمد مي خوانيم وبه ركوع مي رويم، سپس از ركوع برخاسته و بدون خواندن حمد قسمت دوم آن سوره را مي خوانيم و به ركوع مي رويم، پس از ركوع قسمت سوم آن را مي خوانيم و باز به ركوع مي رويم سپس مي ايستيم و همچنين تا ركوع پنجم و سپس به سجده مي رويم و ركعت دوم را هم به همين ترتيب بجا مي آوريم.
اكنون به عنوان نمونه، نماز آيات را به شكل كوتاه آن با تقسيم سوره "اخلاص" بيان مي كنيم:
- با گفتن "الله اكبر" نماز را شروع مي كنيم.
- بعد از تكبير، سوره حمد را مي خوانيم و پس از حمد "بسم الله الرحمن الرحيم" را مي گوييم.
- سپس به ركوع مي رويم (در تمام ركوع ها بايد ذكر ركوع گفته شود).
- از ركوع سر بر مي داريم و بدون آنكه سوره حمد را بخوانيم، مي گوييم: "قل هو الله احد".
- بعد به ركوع دوم مي رويم.
- پس از ركوع دوم مي خوانيم: "الله الصمد".
- باز به ركوع مي رويم.
- پس از ركوع سوم مي خوانيم: "لم يلد ولم يولد".
- باز به ركوع رفته، پس از ركوع چهارم مي خوانيم:
"ولم يكن له كفواً احد".
- سپس ركوع پنجم را بجا آورده، سر از ركوع برداشته و به سجده مي رويم.
- پس از سجده دوم، يك ركعت ديگر، مانند ركعت اول بجا مي آوريم و با تشهد و سلام، نماز را تمام مي كنيم.


قنوت نماز آيات


در نماز آيات هم خواندن قنوت مستحب است و زمان آن، در ركعت دوم، بعد از تمام شدن سوره، قبل از ركوع پنجم، است.
 

نماز بر ميت


هرگاه مسلماني، از دنيا برود، پس از انجام غسل و كفن، بايد بر او نماز بخوانند، اين نماز ممكن است توسط يك نفر خوانده شود و يا افرادي آن را به جماعت بخوانند.


چگونگي نماز ميت


ميت را بايد روبروي نمازگزار طوري قرار دهند كه وقتي براي نماز رو به قبله مي ايستد، سر ميت طرف راست نمازگزار باشد.
اين نماز ركوع و سجده وتشهد و سلام ندارد و تنها، پنج تكبير و چند ذكر و دعاست. بدين ترتيب كه نمازگزار با نيت و گفتن "الله اكبر" نماز را شروع مي كند.
سپس مي گويد:
"اشهدُ ان لا اله الا اللهُ وان محمداً رسول الله"
بعد از آن، تكبير دوم را مي گويد و بعد مي خواند:
"اللهم صل علي محمد وال محمد"
وبعد از تكبير سوم بايد بگويد:
"اللهم اغفر للمؤمنين والمؤمنات"
وبعد از تكبير چهارم مي گويد:
"اللهم اغفر لهذا الميت"
وبعد تكبير پنجم را بگويد و با گفتن تكبير پنجم، نماز هم تمام مي شود.
نماز ميت اگر به همين مقدار خوانده شود، كافي است، گرچه بهتر است دعاها وذكرهاي مفصل آن خوانده شود.
 

نمازهاي مستحبي


چنانكه گذشت، نمازهاي مستحبي بسيار است و در اين نوشته نمي گنجد، ولي از آنجا كه عاشقان مايلند در اوقات فراغت، به مستحبات بپردازند، برخي از آنها را مي آوريم: ناگفته نماند كه به نماز مستحبي "نافله" نيز مي گويند.
 

نافله هاي روزانه


نافله نماز صبح: دو ركعت پيش از نماز صبح.
نافله نماز ظهر: هشت ركعت (چهار ركعت نماز دو ركعتي) پيش از نماز ظهر.
نافله نماز عصر: هشت ركعت، پيش از نماز عصر.
نافله نماز مغرب: چهار ركعت، بعد از نماز مغرب.
نافله نماز عشا: دو ركعت بعد از عشا (نشسته خوانده مي شود).
در بين اين نمازها، نافله نماز صبح و نافله نماز عشا ثواب بيشتري دارد و سفارش زيادتري نسبت به آنها شده است.


نماز شب


نماز شب يازده ركعت است كه از نيمه شب تا اذان صبح خوانده   مي شود و ثواب بسيار دارد، بدين ترتيب:
هشت ركعت (چهار نماز دو ركعتي) به نيت نافله شب.
دو ركعت به نيت نماز شفع.
يك ركعت به نيت نماز وتر.


نماز غفيله


يكي ديگر از نمازهاي مستحبي، نماز غفيله است كه بين نماز مغرب و عشا خوانده مي شود.